GRUDNA - wieś wielkopolska

N 52°25'15.1"   E016°04'32.0"

aktualności
zachód słońca nad Grudną

Stara osada zachodniej Wielkopolski (powiat nowotomyski), położona na skraju wielkiego kompleksu lasów nad malowniczymi meandrami Czarnej Wody (prawobrzeżny dopływ Obry), na średniej wysokości 76 m n.p.m..
Obecnie wieś sołecka należąca do gminy Miedzichowo, licząca około 200 mieszkańców.


Ta rdzennie polska wioska może poszczycić się długą historią, zwłaszcza w porównaniu z wieloma sąsiednimi wsiami, które powstały w wyniku tzw. osadnictwa olęderskiego (ciekawa, a mało znana karta historii Polski XVII wieku).
Okolice obecnej wsi i przyległe tereny, położone nie tylko nad rzeczką Czarna Woda, ale i jej strumieniami, wedle śladów i znalezisk archeologicznych były zamieszkałe od dawien dawna. Najstarsze ze znalezisk archeologicznych wskazują na obecność człowieka już w ostatniej epoce kamienia w neolicie, który na ziemiach polskich przypadł na okres 4500÷1800 p.n.e. Najwięcej znalezisk pochodzi z okresu kultury tzw pucharków lejkowatych oraz kultury tzw amfor kulistych jednakże wysoce prawdopodobne jest, że okolice te były zamieszkałe także w epoce brązu i żelaza.

Niezaprzeczalnym dowodem ciągłości oraz intensyfikacji osadnictwa na tych terenach jest wczesnośredniowieczne grodzisko (N52°26'13,2" E016°07'15,1") czyli miejsce dawnej osady-grodu, odkryte wśród podmokłych łąk w bliskiej odległości od Grudnej (3,5 km) w kierunku północno-wschodnim (60°), po lewej stronie (230 m) starej, brukowanej drogi łączącej wieś Grońsk z Komorowem. Wedle opinii naukowców gród był zamieszkały od VII do XII wieku. Istniało tam grodzisko pierścieniowate typu wklęsłego z fosą, a wokół grodu skupione były osady otwarte. Osada ta należała do państwa Polan co podnosi prestiż tych terenów w ówczesnych czasach. Niestety dziś to średniowieczne grodzisko jest już częściowo zniszczone i wygląda jak wysoki (2÷3 metrowy) wał ziemny o półkolistym kształcie, który porośnięty jest drzewami i krzewami.
Po utworzeniu państwa polskiego struktura osadnictwa na tych terenach uległa zmianie, m.in. w rejonie Grońska niezależnie zaczęły rozwijać się osady, być może właśnie Grudna.

W dokumentach pisanych Grudna, wzmiankowana jest już w XV wieku jako Grodnya (1415) i Grodna (1419). Była wtedy własnością Sędziwoja z Ostroroga herbu Nałęcz (~1375÷1441), za życia zwanego niekiedy Ostroroskim, wojewody poznańskiego (1406÷1441) i starosty generalnego Wielkopolski (1411÷01.1415, wiosna 1419÷10.1426 oraz 07.1432÷03.1434).
Śmiało można o nim powiedzieć, że był protoplastą świetności rodziny. Był jednym z najbliższych towarzyszy króla Polski Władysława Jagiełły, odbywając z nim wiele wypraw wojennych (np w bitwie pod Grunwaldem dowodził własną chorągwią) oraz dyplomatycznych. Na początku XV wieku szereg okolicznych wiosek jak Grońsk, Bolewice, Komorowo, Chmielinko, Wytomyśl, Konin, Pakosław i inne, znalazło się w posiadaniu rodu Nałęczów z Ostroroga, którzy od nazw swoich włości przyjmowali nazwiska. Tak więc pierwotnie członkowie tego rodu, gdy pojawili się w tych okolicach - zwani byli Ostrorogami, a później gdy doprowadzili do powstania nowego miasta Lwowa, zwanego później Lwówkiem zaczęli używać od swoich dóbr - nazwiska Lwowskich.
W XV i XVI wieku Grudna należała więc do Ostrorogów Lwowskich, a później po bezpotomnej śmierci Jerzego (1633) przeszła do spowinowaconej z nimi rodziny Opalińskich.

Po raz pierwszy sołtysa naszej wsi wymieniono w dokumencie z 1509 roku.

W XIX w. Grudna należała do rodu Grudzińskich. W „Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego i innych Narodów Słowiańskich” z 1881 roku wioska wzmiankowana jest jako Grudno i liczyła 53 domy, a zamieszkiwało ją 433 mieszkańców (w tym 334 katolików i 99 ewangelików). Ten wysoki odsetek ewangelików był spowodowany osadnictwem olęderskim i zaborami. Niestety, ilość analfabetów w wiosce była duża w porównaniu z innymi okolicznymi wioskami - był nim średnio co czwarty mieszkaniec - według danych zaczerpniętych z powyższego źródła.
Administracyjnie wieś nasza należała wtedy do powiatu bukowskiego. Na mocy ustawy sejmu pruskiego z 1887 roku, do 40 uległa zwiększeniu liczba powiatów w Poznańskim, w wyniku czego powstał powiat nowotomyski, do którego należała Grudna (jak i miasto Lwówek). Warto dodać, że powiat istniał aż do 1975 roku, a następnie odżył 1. stycznia 1999 roku.

c.d.n.



Uwagi i propozycje do strony

Pogoda w Grudnej

Pogoda Grudna z serwisu

Zapraszam na stronę

Olędry Nowotomyskie


Stwory i gadziny

Berneńskie Psy Pasterskie

Koniki Polskie i Hucuły



Grudna, Krzywy Las, Węgielnia, Grudzianka, Komorowo, Błaki, Grońsko, Lwówek, Zębowo, Miedzichowo, Bolewice, Nowy Tomyśl, Trzciel, Neustadt, Kupferhammer, Tirschtiegel, Neutomischel, agroturystyka, turystyka wiejska, berneńczyki, berneńskie psy pasterskie, berner sennenhund, bernese, koniki polskie, tarpany, jeździectwo, rowery, szlaki i wycieczki piesze i rowerowe, ogniska, kulig, kuligi, wypoczynek, natura, grzyby, grzybobranie, chmiel, wiklina, koszykarstwo, plecionkarstwo, kosze wilkinowe, spokój, cisza, spływy kajakowe, pokoje gościnne, gospodarstwo agroturystyczne, pensjonat, międzyrzecki rejon umocniony, lubrzański szlak fortyfikacji, nietoperze, meandry.